[REHBER] Şifreleme (Encryption), Özet (Hash) ve Kodlama (Encoding) Farkları
Görüntülenme: 140
Oluşturulma: 06.11.2026 04:18
=== MAHZEN CRYPTO // KRİPTOGRAFİK TEMELLER: ENCODING vs HASHING vs ENCRYPTION === Yeni başlayanların en çok karıştırdığı üç temel kavram: 1. KODLAMA (ENCODING) - GÜVENLİK SAĞLAMAZ! -------------------------------------------------------------------------------- - Amaç: Verinin farklı sistemler veya protokoller arasında bozulmadan iletilmesi. - Anahtar: Gerekmez. Algoritmayı bilen herkes anında geri çözebilir. - Örnekler: Base64, Hex (Onaltılık), URL Encoding, ASCII, UTF-8. - Örnek: 'admin' -> Base64: 'YWRtaW4=' -> Geri çevirme: anında 'admin'. 2. ÖZET ALMA (HASHING) - TEK YÖNLÜDÜR (ONE-WAY) -------------------------------------------------------------------------------- - Amaç: Veri bütünlüğü doğrulama ve güvenli parola saklama. - Geri Döndürülemez: Hash'ten orijinal veriye matematiksel dönüş yoktur. - Sabit Boyut: Girdi 1 bayt da olsa 100 GB da olsa hash uzunluğu sabittir. - Hızlı Hashler (Bütünlük için): MD5 (Kırıldı), SHA-1 (Kırıldı), SHA-256, SHA-3. - Yavaş/Tuzlu Hashler (Parolalar için): bcrypt, Argon2id, PBKDF2, scrypt. * Tuz (Salt): Her parola için üretilen rastgele ek veri. Rainbow table saldırılarını engeller. 3. ŞİFRELEME (ENCRYPTION) - ÇİFT YÖNLÜDÜR (TWO-WAY) -------------------------------------------------------------------------------- - Amaç: Verinin yalnızca anahtara sahip yetkili kişilerce okunabilmesi (Gizlilik). - Simetrik Şifreleme (Tek Anahtar): Şifreleyen ve çözen aynı gizli anahtarı kullanır. Çok hızlıdır. Örnek: AES-256-GCM, ChaCha20-Poly1305. - Asimetrik Şifreleme (Açık/Gizli Çift Anahtar): Açık anahtar (Public Key) ile şifrelenir, yalnızca Gizli Anahtar (Private Key) çözer. Örnek: RSA-4096, ECC (Ed25519, X25519).